Búginde «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń áskerleri elimizdiń Ońtústik aımaǵynyń áskerı qaýipsizdigin senimdi qamtamasyz etetin jaýyngerlik jaǵynan jattyqqan jáne qalyptasqan organ bolyp tabylady.
7 mamyr – Otan qorǵaýshy kúni qarsańynda osy «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵy áskerleriniń qolbasshysy, general-maıor Talǵat QOIBAQOVPEN suhbattasýdyń sáti túsip, áskerılerdiń jaýyngerlik rýhy men urysqa daıyndyq deńgeıi jaıly áńgimelesken edik.
– Talǵat Mamyrtaıuly, áńgimemizdi aldymen «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵy áskerleriniń qurylý tarıhy kezeńinen bastasaq.
– El tynyshtyǵyn kúzetip turǵan áskerı qyzmetkerlerdiń moınyndaǵy jaýapkershilik qashanda eren. Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń dúnıege kelýi táýelsizdigimizdiń alǵashqy jyldaryndaǵy qıyn-qystaý kezeńmen tuspa-tus keldi. Ekonomıkalyq qıyndyqtarmen qatar, el qaýipsizdigi úshin áskerı ekonomıkalyq máselelerdi de sheshý kezek kúttirmes mindet edi. Mynaý almaǵaıyp, mazasyz dúnıede jas memleketimizdiń irgesin qymtap, jeriniń tutastyǵyn saqtaý úshin Elbasymyz zamanaýı ásker qurýdy qolǵa aldy. 1992 jyldyń 7 mamyrynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshteri quryldy.
El Prezıdenti – Qarýly Kúshterdiń Joǵarǵy Bas qolbasshysynyń tapsyrmasy boıynsha jas táýelsiz eldiń Qorǵanys mınıstrligi aldynda qysqa merzim ishinde utqyr, urysqa qabiletti armııa qurý mindeti turdy. Kóp uzamaı Shyǵys, Ońtústik, Batys jáne Ortalyq áskerı okrýgteri dúnıege keldi. Toqsanynshy jyldardyń aıaǵynda el Qarýly Kúshteriniń qurylymy reformalanyp, Qarýly Kúshterdiń úsh túri – Jalpy maqsattaǵy kúshter (burynǵy Qurlyq áskerleri), Áýe qorǵanysy kúshteri men Memlekettik shekarany qorǵaý kúshteri engizildi. Keıin Jalpy maqsattaǵy kúshter qaıtadan Qurlyq áskerleri bolyp ózgertildi.
2003 jylǵy 7 mamyrdaǵy «Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń qurylymyn odan ári jetildirý sharalary týraly» Jarlyqqa oraı, Qurlyq áskerleriniń quramyna «Astana», «Ońtústik», «Batys» jáne «Shyǵys» óńirlik qolbasshylyqtary, Áýe qorǵanys kúshteri men Áskerı-teńiz kúshteri kirdi. Eki derbes ásker tekteri – Aeroutqyr áskerleri – Joǵarǵy Bas qolbasshynyń rezervi, Raketa áskerleri men artıllerııasy quryldy. Osy Jarlyqpen Qarýly Kúshter Bas shtabynyń bazasynda jańa áskerı basqarý organy – Shtabtar bastyqtary komıteti quryldy.
– Iá, aradaǵy 23 jylda áskerimiz qalyptasyp, aıaǵynan nyq turdy dep aıtýǵa ábden bolady. Áıtse de, jaýyngerlerimiz barlyq jaǵdaıǵa saqadaı-saı ma? Áskerimizdiń bedeli men abyroıyn arttyrýda qandaı jaǵdaılar jasalýda?
– Búginde Qarýly Kúshterdiń qyzmetinde jumyldyrý rezerviniń daıyndyǵyna aıryqsha kóńil bólinip otyr. Qazirgi tańda bizdiń shaqyrý jáne daıyndyqtan ótkizý júıemiz tolyqtaı jetildirildi. Jeke quramdy jasaqtaý kelisimsharttaǵy áskerı qyzmetshilerdiń úlesine basymdyq bere otyryp, aralas prınsıp boıynsha júzege asýda. Qarýly Kúshterdiń quramdas bir bóligi «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyq áskerleri elimizdiń Ońtústik óńiriniń tutastyǵy men qaýipsizdigin saqtaýda qyraǵy kúzette tur. Oǵan elimizdiń Almaty, Jambyl, Ońtústik Qazaqstan jáne Qyzylorda syndy tórt oblysynyń 713 myń sharshy kılometrdi quraıtyn aýmaǵy jatady.
2001 jyly mamyr aıynda óńirlik qolbasshylyqtyń Taraz qalasynda ornalasqan basqarý shtaby ǵımaratynyń ashylýyna Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev qatysyp, okrýgke Jaýyngerlik tý tapsyrdy. Joǵarǵy Bas qolbasshy osynaý saltanatty sát ústinde «Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń qaıta jańǵyrtylýy Ońtústik áskerı okrýginen bastalady», degen edi. Muny qorǵanys salasyndaǵy kórsetilgen qurmet retinde maqtanysh tutamyz.
Búginde bizdiń memleketimizdiń basshylyǵy táýelsiz Qazaqstan armııasy kúshti jáne myqty bolyp qalyptasýy, sondaı-aq, áskerı kásibı bedeldi jáne abyroıly bolýy úshin barlyq jaǵdaılardy jasaýda. Jyl basynan beri «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń áskerlerinde jaýyngerlik daıyndyqpen qatar ásker qataryna shaqyrylýshy jastarmen kóptegen áskerı-patrıottyq aksııalar ótkizildi. Elimizdiń tól áskeriniń qýatyn arttyrý baǵytynda júrgizilip jatqan aýqymdy reformalar óńirlik qolbasshylyq áskerlerinde de júzege asýda. Jaýyngerlik ázirlikti arttyrý úshin munda barlyq jaǵdaı jasalǵan. Oblys aýmaǵynda ornalasqan, elimizdegi eń iri oqý-jattyǵý alańy bolyp tabylatyn Mátibulaq, sondaı-aq, Teris-Ashybulaq, Aısha bıbi, Múńke, Darbaza polıgondary áskerılerdiń biliktiligin shyńdaýda úlken ról atqaryp otyr. Elimizdiń Qarýly Kúshteriniń áskerı qurylymdary tartylǵan «Saryarqa-2004», «Jetisý-2005», «Ile-2006», «Aldaspan-2008», «О́zara is-qımyl-2009», «Beıbit mıssııa-2010» syndy oqý-jattyǵýlar barysynda «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń áskerı bólimderi de joǵary jaýyngerlik daıyndyqta ekendikterin kórsete bildi. Bul jemisti joldar kúni búgin de jalǵasyp, osyndaı jattyǵýlar barysynda ózderin aldyńǵy shepten kórsete bilýde.
– Áskerdiń mereke aldyndaǵy kóńil-kúıi qalaı? Qansha degenmen, bul mereke jaýyngerlerdiń rýhyn oıatyp, otansúıgishtik qasıetterin arttyrady emes pe?
– Elbasynyń «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» Joldaýyn negizge ala otyryp, qolbasshylyq jastardyń boıyndaǵy otansúıgishtik qasıetti barynsha arttyryp, Otan tynyshtyǵyn qorǵaý jolyndaǵy qyzmetterine laıyqty úles qosady. Bizdiń ortaq Otanymyz – Qazaqstannyń ósip-órkendeýi jolynda áskerıler de aıanyp qalmaıdy.
Astanada ótetin áskerı sherýge bizdiń áskerlerimiz qatysady. Onda «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń áskerleriniń úzdik ofıserleri, serjanttary jáne áskerı áıel qyzmetshileri Qurlyq áskerleriniń sherýinde sap túzeıdi. Al, 9 mamyrda Otan qorǵaýshy kúni jáne Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńis meıramyn Taraz garnızonynda Jambyl oblysy ákimdigimen birge bizdiń áskerı qyzmetshiler qatysqan merekelik sharalar ótedi. Bul sharalar bizdiń Qarýly Kúshterimizdiń abyroıyn arttyrýǵa jáne áskerlerdiń zamanaýı kásibı sheberligin turǵyndarǵa shynaıy kórsetý múmkindigi týady. Meıram kúnderi biz Uly Otan soǵysynyń ardagerlerin umytpaýymyz tıis. Olar ózderiniń jastaryna qaramastan sarbazdar men áskerı qyzmetshilerdi batyrlyqqa jáne Otanymyzǵa abyroımen qyzmet etýge úıretedi.
Áńgimelesken Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan».
Jambyl oblysy.